Uzum Marketda sotuvchi soliqlari: YaTT, o‘zini o‘zi band yoki MCHJ
Uzum Market soliq masalasida qisqa javob: YaTT va o‘zini o‘zi band qilgan shaxs yiliga 1 mlrd so‘mgacha daromaddan 1% aylanma soliq to‘laydi, MCHJ esa ko‘pincha 4%. Farqi ijtimoiy soliqda: YaTT uni har oy majburiy to‘laydi, o‘zini o‘zi band qilgan shaxs esa xohlasa. Quyida stavkalar, ro‘yxatdan o‘tish narxi va muddatlar Soliq kodeksi va hukumat portalidan, 17.11.2026 holatiga.
Uzumda kimlar sota oladi
Uzum qo‘llanmasining 2.1-bandiga ko‘ra, Uzum Marketda uch toifa sotuvchi bor: tashkilotlar (MCHJ va boshqalar), yakka tartibdagi tadbirkorlar (YaTT) va O‘zbekistonda ro‘yxatdan o‘tgan o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar.
Uzum soliqlar bo‘yicha maslahat bermaydi: qaysi maqomni tanlashni sotuvchi o‘zi hal qiladi. Shuning uchun quyidagi raqamlar Uzumdan emas, Soliq kodeksi va hukumat portalidan olingan.
Kabinet ochish, hujjatlar bilan ishlash va Uzumni soliq saytida komissioner sifatida ko‘rsatish alohida maqolada: Uzum Marketda sotuvchi bo‘lish. Bu yerda faqat soliq haqida.
Qancha soliq to‘lanadi
2026-yil 1-yanvardan Soliq kodeksining 461- va 467-moddalari yangi tahrirda amal qiladi. Yillik daromadi 1 mlrd so‘mdan oshmaydigan sotuvchi aylanmadan olinadigan soliq to‘laydi. Stavka maqomga bog‘liq:
- 1% — YaTT
- 1% — O‘zini o‘zi band qilgan shaxs
- 4% — Aholisi 100 ming va undan ko‘p bo‘lgan shaharda chakana savdo qiladigan MCHJ
- 2% — Boshqa aholi punktlarida chakana savdo qiladigan MCHJ
- 1% — Borish qiyin va tog‘li hududlarda chakana savdo qiladigan MCHJ
Stavkalar Soliq kodeksining 467-moddasida.
Soliq daromaddan olinadi, foydadan emas. Tovarni qancha pulga sotib olganingiz va Uzum komissiyasi soliqni kamaytirmaydi. Shuning uchun narx qo‘yayotganda 1% ni ham hisobga oling. Komissiya va logistika bilan birga qancha pul qolishini Uzum komissiyasi kalkulyatori ko‘rsatadi.
Ijtimoiy soliq: asosiy farq shu yerda
Aylanma soliq YaTT va o‘zini o‘zi band qilgan shaxs uchun bir xil. Ularning asosiy farqi ijtimoiy soliqda (Soliq kodeksi, 408-modda):
- YaTT har oy kamida 1 BHM ijtimoiy soliq to‘laydi. Bu majburiy, sotuv bo‘lmagan oyda ham.
- O‘zini o‘zi band qilgan shaxs mehnat stajini hisoblash uchun yiliga kamida 1 BHM to‘laydi. Bu ixtiyoriy.
2026-yil 1-sentyabrdan boshlab bazaviy hisoblash miqdori (BHM) 440 000 so‘m (Prezidentning PF-115-son farmoni). Demak, YaTT uchun ijtimoiy soliq oyiga kamida 440 000 so‘m.
Misol. Oyiga 20 mln so‘m daromad. Aylanma soliq 1%, ya’ni 200 000 so‘m. YaTT bunga yana kamida 440 000 so‘m ijtimoiy soliq qo‘shadi, jami kamida 640 000 so‘m. O‘zini o‘zi band qilgan shaxs esa majburiy to‘lov sifatida 200 000 so‘m aylanma soliq to‘laydi.
Qaysi maqom sizga mos
Tanlov sotuv hajmi va tovarni qayerdan olishingizga bog‘liq. Uchta odatiy holat:
O‘zini o‘zi band qilgan shaxs istalgan ish bilan shug‘ullana olmaydi, faqat ro‘yxatdagi faoliyat turlari bilan. 2026-yil 1-yanvardan ro‘yxatda 33-band bor: «Elektron savdo maydonchasida tovarlarni chakana sotish». Ro‘yxatdan o‘tayotganda aynan shu faoliyat turini tanlang.
Uzum kabinetida maqom bir marta tanlanadi. Keyin uni o‘zgartirish uchun akkauntni o‘chirib, qaytadan ro‘yxatdan o‘tish kerak. Shuning uchun avval maqomni hal qiling.
Tovarni chetdan olib kirsangiz
Bu holatni ko‘pchilik bilmaydi. Soliq kodeksining 461-moddasiga ko‘ra, tovarni bojxona orqali o‘zi olib kiradigan YaTT, o‘zini o‘zi band qilgan shaxs va MCHJ aylanma soliq rejimida ishlay olmaydi. Ular import shartnomasi tuzilgan yoki tovar olib kirilgan sanadan boshlab QQS va foyda solig‘iga o‘tadi — qaysi sana oldin bo‘lsa, o‘sha sanadan (462-modda).
Ya’ni Xitoydan tovarni o‘zingiz buyurtma berib, o‘z nomingizga olib kirsangiz, 1% stavka sizga tegishli emas. Tovarni O‘zbekistondagi ulgurji sotuvchidan sotib olsangiz, bu qoida qo‘llanmaydi.
Ro‘yxatdan o‘tish qancha turadi
- O‘zini o‘zi band qilgan shaxs — bepul. «Soliq» mobil ilovasi, my.soliq.uz shaxsiy kabineti yoki soliq idorasi orqali. Ma’lumotnoma QR-kod bilan beriladi va uning amal qilish muddati yo‘q.
- YaTT uchun davlat boji olinadi: shaxsan ariza topshirsangiz 1 BHM, internet orqali 0,9 BHM (Soliq qo‘mitasi sahifasi). 2026-yil 1-sentyabrdan BHM 440 000 so‘m, ya’ni 440 000 yoki 396 000 so‘m. To‘lashdan oldin miqdorni ariza sahifasida tekshiring: Soliq qo‘mitasi sahifasi 2025-yilda yangilangan va eski BHM bilan hisoblangan.
Hisobot va to‘lov muddatlari
Aylanma soliq bo‘yicha hisobot davri — bir oy, soliq davri — kalendar yili (469 va 470-moddalar):
- oylik hisobot va to‘lov — keyingi oyning 15-sanasigacha;
- yillik hisobot — keyingi yilning 15-fevraligacha;
- yil davomida daromad 1 mlrd so‘mdan oshsa, shu kundan boshlab QQS va foyda solig‘iga o‘tasiz.
2026-yildan boshlab kodeksda yangi qoida amal qiladi (465-modda). O‘zini o‘zi band qilgan shaxs yuridik shaxsdan daromad olsa, soliqni o‘sha yuridik shaxs soliq organining bildirishnomasi asosida ushlab qoladi. To‘lov tashkilotining raqamli platformasi orqali tushgan daromad uchun esa shu to‘lov tashkiloti soliq agenti bo‘ladi. Sizning holatingizda soliqni kim to‘lashi kerakligini soliq idorasidan aniqlang, ikki marta to‘lamang.
Bu maqola soliq maslahati emas. Noaniq holatlarni soliq idorasidan aniqlashtiring.
Maqomni tanladingiz. Endi nima qilish kerak
Ro‘yxatdan o‘tgach, Uzumda kabinet oching va birinchi kartochkani yarating: Uzum Marketda kartochka yaratish qo‘llanmasi qadam-baqadam ko‘rsatadi.
Tovar kartochkasi uchun rasm va matn kerak bo‘lsa, tovarni telefon bilan suratga olib, Tovarchi botiga yuboring. Bot Uzum talablariga mos asosiy rasm, infografika, nom va tavsifni o‘zbek va rus tillarida tayyorlaydi. Batafsil: Uzum uchun tovar kartochkasi.
Ko‘p so‘raladigan savollar
Uzum Marketda qancha soliq to‘lanadi?
YaTT va o‘zini o‘zi band qilgan shaxs yillik daromadi 1 mlrd so‘mgacha bo‘lsa, shu daromadidan 1% aylanma soliq to‘laydi. MCHJ chakana savdoda shaharga qarab 4%, 2% yoki 1% aylanma soliq to‘laydi.
O‘zini o‘zi band qilgan shaxs Uzumda sota oladimi?
Ha. Uzum qo‘llanmasi bunga ruxsat beradi, 2026-yil ro‘yxatida esa «Elektron savdo maydonchasida tovarlarni chakana sotish» faoliyat turi bor.
YaTT ochish narxi qancha?
Davlat boji shaxsan 1 BHM miqdorida, internet orqali 0,9 BHM miqdorida. 2026-yil 1-sentyabrdan boshlab BHM 440 000 so‘m.
YaTT va o‘zini o‘zi band qilgan shaxs farqi nimada?
Aylanma soliq bir xil — 1%. YaTT har oy kamida 1 BHM ijtimoiy soliq to‘laydi, o‘zini o‘zi band qilgan shaxs esa yiliga 1 BHMni o‘z xohishiga ko‘ra to‘laydi.
Daromad 1 mlrd so‘mdan oshsa nima bo‘ladi?
Daromad 1 mlrd so‘mdan oshgan kundan boshlab aylanma soliq o‘rniga QQS va foyda solig‘i to‘lanadi (Soliq kodeksi, 462-modda).
Soliq Uzum komissiyasidan keyin hisoblanadimi?
Yo‘q. Aylanma soliq daromaddan olinadi, xarajatlar uni kamaytirmaydi. Aniq hisob-kitobni soliq idorasidan so‘rang.
Boshqa qo‘llanmalar
- Tovar tavsifini neyrotarmoq yordamida yozish: so‘rov va tekshirishChatGPT uchun tayyor so‘rov: Uzum uchun tovar nomi va tavsifi 2 daqiqada. Moderator qaytarmasligi uchun javobda nimani tekshirish kerak.
- Uzumda nima sotish mumkin va nima mumkin emasUzumda mahsulot sotishdan oldin bilib oling: qaysi tovarlar taqiqlangan, qaysilariga sertifikat kerak va toifalar bo‘yicha komissiya qancha.
- Uzum analitika: sotuvchi kabinetida nimani bepul ko‘rasizUzum Market analitikasi: savdo voronkasi, hodisalar tahlili va qidiruv omillari. ecomHUB va SellerPro narxlari 19.11.2026 holatiga ko‘ra.
- Uzum Market topshirish punkti ochish: tartibi, bino talablari va daromadUzum topshirish punkti ochish tartibi: 20 m² bino, hujjatlar, 6 qadam, muddatlar va Uzum e’lon qilgan daromad. Rasmiy sahifadan, 16.11.2026.
- Uzum Sellers ilovasi: sotuvchi telefonda nimalar qila oladiUzum Sellers ilovasida sotuvchi telefonda nimalar qila oladi: balans, pul chiqarish, sotuvlar va sharhlar. Rasmiy ilovani qayerdan yuklab olish va qaysi ishlar uchun baribir kabinetga kirish kerak.
- Uzum aksiyalarida qatnashish: qaysi formatni tanlash va foydani yo‘qotmaslikUzum Marketdagi chegirma aksiyalari: haftalik, oylik va soatlik aksiyalar, «Taymer» va promokodning farqi, «Aksiyalar taqvimi»da qanday qatnashish va chegirmada foydani qanday saqlab qolish.
Istalgan rasmdan — tayyor kartochka
Istalgan foto bo‘ladi: o‘zingiz olgan, yetkazib beruvchidan kelgan yoki internetdan topilgan. Bot fonni tozalaydi, 3:4 formatga keltiradi, infografika tayyorlaydi hamda o‘zbek va rus tilida nom va tavsif yozadi. Natija sizning fotongiz bilan solishtiriladi. 3 ta kartochka bepul.



Manba: O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 408, 461, 462, 465, 467, 470-moddalar (lex.uz), Hukumat portali: o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar, 2026-yil 1-yanvardan faoliyat turlari ro‘yxati, Soliq qo‘mitasi: yakka tartibdagi tadbirkorni ro‘yxatdan o‘tkazish, davlat boji, Hukumat portali: PF-115-son Farmon, BHM 2026-yil 1-sentyabrdan, Uzum sotuvchilar qo‘llanmasi, 2.1-band. Tekshirildi: 17.11.2026.