IKPU (MXIK) kodi nima, uni qanday topish va Uzum Marketda qayerga yozish kerak
IKPU kodini o‘zingiz topasiz: tasnif.soliq.uz saytiga kirasiz, tovar nomini yozasiz va 17 xonali kodni nusxalaysiz. Uzum kartochkasida bu maydonni to‘ldirish shart. Quyida qadam-baqadam tushuntiramiz: elektr choynak misolida haqiqiy kodlarni ko‘rsatamiz va kod topilmasa nima qilish kerakligini aytamiz.
Qisqa javob: uchta qadam
- Katalogni oching. tasnif.soliq.uz — Soliq qo‘mitasining mahsulotlar uchun yagona elektron milliy katalogi. Ro‘yxatdan o‘tish shart emas.
- Tovarni qidiring. Nomini o‘zbekcha yoki ruscha yozing, yoki qutidagi shtrix-kod raqamini kiriting.
- Kodni Uzumga kiriting. Kartochka yaratishda «MXIK (IKPU)» maydoniga 17 xonali kodni kiriting.
Mos keladigan kod topilmasa, katalog 7 kunlik vaqtinchalik kod beradi. Bu haqda quyida alohida bo‘lim bor.
IKPU va MXIK nima
Bu aslida bitta kod: o‘zbekcha — MXIK, ruscha — ИКПУ. MXIK — mahsulot va xizmatlarni ajratib turadigan kod. Sotuvchilar ko‘pincha lotin harflarida «IKPU» deb yozadi.
Uzum qo‘llanmasida shunday tushuntirilgan: MXIK — tovar yoki xizmatning ma’lum turini bildiradigan raqamlar to‘plami. U elektron hisobvaraq-fakturalarda, elektron shartnomalarda va kassa cheklarida ko‘rsatiladi. Ya’ni xaridor tovaringizni sotib olganda, chekda aynan shu kod chiqadi.
Katalogda hozir 443 271 ta mahsulot va xizmat nomi bor (26.10.2026 holatiga ko‘ra). Shuning uchun ko‘pchilik oddiy tovarlar uchun tayyor kod topiladi.
Kod qanday tuzilgan: elektr choynak misolida
Kod 17 ta raqamdan iborat. Har bir keyingi qism tovarni yanada aniqroq guruhga ajratadi. Mana katalogdagi haqiqiy misol:
| Raqamlar | Qism | Ma’nosi |
|---|---|---|
| 085 | Guruh | Elektr mashinalar, apparat, asbob-uskunalar |
| 08516 | Sinf | Maishiy elektr isitish uskunalari |
| 08516999 | Pozitsiya | Boshqa maishiy elektr isitgichlari |
| 08516999043 | Subpozitsiya | Suv qaynatish uchun elektr choynak |
| 08516999043003 | Brend | Shivaki |
| 08516999043003012 | To‘liq kod | Shivaki SH-KE-2041 modeli |
Umumiy «elektr choynak» uchun to‘liq kod — 08516999043000000. Oxiridagi nollar brend va model ko‘rsatilmaganini bildiradi.
Katalogda bir xil tovarning brendi va modeli ko‘rsatilgan alohida kodlari ham bor. Masalan, Artel ART-KE-204 choynagining kodi 08516999043002014. Kod tuzilishini bilsangiz, o‘xshash nomlar ichidan to‘g‘ri guruhni ajrata olasiz.
tasnif.soliq.uz saytida kodni qanday topish
Saytning yuqori qismida tilni tanlang: Ўзбек, O‘zbek yoki Русский. Qidiruv satri ostida bir nechta usul bor. Sizga uchta usulning o‘zi yetadi.
- «Matn bo‘yicha qidirish». Tovar turini oddiy so‘zlar bilan yozing: «choynak», «krossovka», «telefon g‘ilofi». Natija chiqmasa, boshqacha yozib ko‘ring: biz «электрочайник» deb qidirganimizda katalog hech narsa topmadi, «электрический чайник» deb yozganimizda esa kerakli kod chiqdi.
- «ShTRIX-kod bo‘yicha qidirish». Qutidagi shtrix-kod raqamini kiriting. Agar ishlab chiqaruvchi tovarni katalogga qo‘shgan bo‘lsa, aynan shu modelning kodi chiqadi.
- «Brend bo‘yicha qidirish». Brend nomini yozing va modelingizni ro‘yxatdan toping.
Natijalar ichidan tovaringizga eng mos keladigan qatorni tanlang. Avval brendi va modeli ko‘rsatilgan kodni qidiring. Bunday kod bo‘lmasa, oxiri nollar bilan tugaydigan umumiy kodni oling. Katalogda ham shunday deyilgan: xususiyatlari bir xil bo‘lgan tovar topilmasa, umumiy koddan foydalanish mumkin.
Agar tovaringiz qaysi guruhga kirishini bilmasangiz, ikkita qo‘shimcha usul yordam beradi:
- «So‘rovnoma orqali savollarga javob bering» — sayt savollar beradi va kodni topishga yordam beradi.
- «Agar TIF TN kodini bilsangiz bu yerni bosing» — TIF TN kodi sizda bo‘lsa, katalog shu kod orqali MXIK kodini topadi.
Saytda «Video qo‘llanmalar» bo‘limi ham bor. Uzum qo‘llanmasida ham qidiruv bo‘yicha video qo‘llanma borligi aytilgan.
O‘xshash nomlarda adashmang
«Choynak» deb qidirsangiz, katalog bir nechta turli kodni ko‘rsatadi. Ulardan ikkitasi:
| Kod | Nomi |
|---|---|
| 08516999043000000 | Suv qaynatish uchun elektr choynak |
| 06911001002000000 | Chinnidan tayyorlangan choynak va kofe idishi |
Birinchisi — elektr asbob, ikkinchisi — chinni idish. Nomida bir xil so‘z bo‘lsa ham, bu ikki tovar boshqa-boshqa. Shuning uchun nomiga qarab birinchi qatorni tanlamang: guruh nomini ham o‘qing.
O‘lchov birligiga ham qarang. Choynak uchun o‘lchov birligi — «dona». Har bir kodga o‘z o‘lchov birligi biriktirilgan. Og‘irligiga qarab sotiladigan tovar uchun bu kilogramm yoki gramm bo‘ladi.
Saytda «"Nofaol" holatga o‘tkazilgan MXIKlar» ro‘yxati ham bor. Eski kod bilan ishlayotgan bo‘lsangiz, kod shu ro‘yxatda yo‘qligini tekshiring.
Kod topilmasa: 7 kunlik vaqtinchalik kod
Yangi yoki noyob tovar uchun katalogda kod bo‘lmasligi mumkin. Uzum qo‘llanmasida bu holatda nima qilish kerakligi ko‘rsatilgan:
- katalogdagi qidiruv satrida «Yangi mahsulotni qo‘shish»ni bosing;
- ochilgan oynada barcha maydonlarni to‘ldiring: tovar nomi va tavsifini batafsil yozing;
- so‘rovingiz ko‘rib chiqilguncha sizga 7 kunlik vaqtinchalik tasniflash kodi beriladi.
Katalogning bosh sahifasida bu so‘rov «Yangi MXIK yaratish yoki o‘lchov birligini qo‘shish bo‘yicha so‘rovnoma yuborish» deb nomlangan. Ko‘rib chiqish muddati aniq yozilmagan. Saytda aytilishicha, bu muddat ma’lumotlarning to‘liqligi, tovarlar soni va mutaxassislarning bandligiga bog‘liq.
Shuning uchun tavsifni to‘liq yozing: tovar nima, nimadan qilingan, nimaga ishlatiladi. Ma’lumot qancha aniq bo‘lsa, savollar shuncha kam bo‘ladi. Vaqtinchalik kod 7 kun amal qiladi, shu muddat tugagach kartochkadagi kodni tekshirib qo‘ying.
Uzumda kod qayerga yoziladi
Kartochka yaratishda maydonlar shu tartibda chiqadi: SKU, shtrix-kod, keyin MXIK (IKPU), undan keyin narx. Uzum qo‘llanmasida bu 5.13-band. Bu maydonni to‘ldirish shart.
Kartochkada bir nechta SKU bo‘lsa (masalan, choynak uch xil rangda bo‘lsa), kodni har bir SKU uchun tekshiring. Rang o‘zgarsa ham tovar turi bir xil, shuning uchun kod odatda bir xil bo‘ladi. Boshqa model uchun kod boshqacha bo‘lishi mumkin.
Kartochkaning qolgan qismlari — toifa, nom, rasm, narx va o‘lchamlar — kartochka yaratish bo‘yicha qo‘llanmada batafsil tushuntirilgan.
Noto‘g‘ri kodning oqibati nima
Uzum bu haqda aniq yozadi: noto‘g‘ri kod ko‘rsatilsa, soliq inspeksiyasi Uzumga tovaringizni sotishga ruxsat bermaydi. Xaridor ham bundan norozi bo‘ladi.
Uzum kartochkani bloklash sabablari ro‘yxatida «mavjud bo‘lmagan MXIK kodi» ham bor. Bu holatni kartochkani tahrirlash bilan hal qilib bo‘lmaydi: qo‘llab-quvvatlash xizmatiga yozish kerak. Batafsil — kartochka nega bloklanadi maqolasida.
Eng ko‘p uchraydigan xatolar:
- nomida bir xil so‘z bo‘lsa ham, boshqa guruhdagi kodni olish (elektr choynak o‘rniga chinni choynak);
- kodni katalogdan nusxalash o‘rniga qo‘lda yozib, bitta raqamni tushirib qoldirish;
- vaqtinchalik kodni muddatidan keyin almashtirishni unutish.
Kartochkaning qolgan qismi
IKPU kodini katalogdan o‘zingiz tanlaysiz, siz uchun to‘g‘ri kodni hech kim aniq tanlay olmaydi: tovaringizni eng yaxshi siz bilasiz. Qolgan ishni tezlashtirish mumkin. Tovar rasmini Tovarchi botiga yuboring: bot asosiy rasm, infografika, nom, tavsif va xususiyatlarni o‘zbek va rus tilida tayyorlaydi. Siz faqat kodni kiritib, kartochkani Uzumga joylaysiz.
Ko‘p so‘raladigan savollar
IKPU va MXIK bir xilmi?
Ha. O‘zbekchada MXIK, ruschada ИКПУ deyiladi. Bu tovar yoki xizmat turining 17 xonali kodi.
IKPU kodini qayerdan topaman?
Soliq qo‘mitasining tasnif.soliq.uz katalogidan. Tovar nomi, shtrix-kod yoki brend bo‘yicha qidiring. Ro‘yxatdan o‘tish shart emas.
Uzumda IKPU kodini yozish shartmi?
Ha. Uzum qo‘llanmasiga ko‘ra, bu maydonni to‘ldirish shart.
Katalogda kodim yo‘q bo‘lsa nima qilaman?
Qidiruv satrida «Yangi mahsulotni qo‘shish»ni bosing va tovarni batafsil tasvirlang. So‘rov ko‘rib chiqilguncha sizga 7 kunlik vaqtinchalik kod beriladi.
Noto‘g‘ri IKPU yozsam nima bo‘ladi?
Soliq inspeksiyasi tovarni sotishga ruxsat bermaydi. Mavjud bo‘lmagan kod esa kartochka bloklanishiga sabab bo‘ladi.
Brend va model ko‘rsatilgan kod yoki umumiy kod — qaysi birini olay?
Katalogda aynan sizning brendingiz va modelingiz bo‘lsa, o‘sha kodni oling. Bo‘lmasa, oxiri nollar bilan tugaydigan umumiy kodni oling.
Bir xil tovarning har xil ranglari uchun alohida kod kerakmi?
Odatda yo‘q: tovar turi bir xil bo‘lsa, kod ham bir xil. Har bir SKU’dagi kodni baribir tekshirib chiqing.
Boshqa qo‘llanmalar
- Uzum Sellers ilovasi: sotuvchi telefonda nimalar qila oladiUzum Sellers ilovasida sotuvchi telefonda nimalar qila oladi: balans, pul chiqarish, sotuvlar va sharhlar. Rasmiy ilovani qayerdan yuklab olish va qaysi ishlar uchun baribir kabinetga kirish kerak.
- Uzum omboriga qadoqlash talablari: tovar bir urinishda qabul qilinishi uchunUzumning FBO va FBS omborlariga tovarni qanday qadoqlash kerak: qaysi tovar uchun quti, paket yoki strech kerak, qanday belgilar yopishtiriladi va ombor qaysi hollarda tovarni qaytaradi. Uzum qo‘llanmasiga asoslanib.
- VibeSeller yoki ManaRasm: Uzum kartochkasi uchun qaysi biri mosVibeSeller va ManaRasm’ni taqqosladik: qaysi servis rasm, matn va Uzum uchun fayl beradi, bepul sinov bormi, 1 ta va 10 ta mahsulot qanchaga tushadi. Narxlar servislarning o‘z saytlaridan olingan.
- Marketpleys uchun infografika: Uzum, Wildberries, Ozon va Yandex Market qoidalariUzum, Wildberries, Ozon va Yandex Market’da tovar rasmlariga nimalarni yozish mumkin va nimalarni yozib bo‘lmaydi: xususiyatlar, taqiqlangan so‘zlar, kontaktlar, chegirmalar va yozuvlar tili. Qayta yozish namunalari va test.
- Marketpleys uchun tovar kartochkasi: nimalardan iborat va qanday yaratiladiUzum, Wildberries, Ozon va Yandex Marketda tovar kartochkasi nimalardan iborat: rasm, nom, tavsif va xususiyatlar. Nom uzunligi, tavsif chegarasi va har bir maydonda nima taqiqlangan.
- Uzum Marketda shtrix-kod: kerakmi, qayerdan olinadi va SKU’dan farqiUzum Marketda shtrix-kod qayerdan olinadi: Uzum kodni o‘zi beradi, zavodning EAN-13 kodini qanday kiritish, shtrix-kodning SKU va artikuldan farqi, yorliq o‘lchami va ombor tovarni qabul qilmasligiga sabab bo‘ladigan xatolar.
Telefondagi rasmdan — tayyor kartochka
Rasm yuboring: bot fonni tozalaydi, 3:4 formatga keltiradi, infografika hamda o‘zbek va rus tilida nom va tavsif yozadi. Natija sizning fotongiz bilan solishtiriladi. 3 ta kartochka bepul.



Manba: Mahsulotlar yagona elektron milliy katalogi (Soliq qo‘mitasi), Uzum sotuvchilar qo‘llanmasi, 5.13-band. Tekshirildi: 26.10.2026.